Οι ημέρες των Ελεύθερων Πολιορκημένων (2)

(Μεσολόγγι, 1826)

Οι ημέρες των Ελεύθερων Πολιορκημένων (Μεσολόγγι 1824-1826), Ωκεανίδα, Αθήνα 2001, σ. 407-411.

Ἡ συνέχεια τῆς Β΄ Πολιορκίας τοῦ Μεσολογγίου ὄπως καταγράφηκαν στὴ Γενικὴ Ἐφημερίδα τῆς Ἑλλάδος

[Μετὰ τὸ φύλ. 11-15 τῶν Ἑλληνικῶν Χρονικῶν (20 Φεβρουαρίου 1826, βλ. προηγούμενη ἀνάρτηση) ἡ ἔκδοσή τους διεκόπη ὁριστικῶς, γιατὶ μία τουρκικὴ βόμβα κατέστρεψε το τυπογραφείο. Ὁρισμένα γεγονότα ἀπὸ τὶς 20 Φεβρουαρίου ἕως τὶς 10 Ἀπριλίου τοῦ 1826 (ἡμέρα τῆς Ἐξόδου), καθὼς καὶ ἡ Ἔξοδος, καταγράφονται στὴ Γενικὴ Ἐφημερίδα τῆς Ἑλλάδος, καὶ παρουσιάζονται ἐδῶ].

Γενικὴ Ἐφημερὶς τῆς Ἑλλάδος, 43, 6 Μαρτίου 1826

Ε Γ Χ Ω Ρ Ι Ο Ι  Ε Ι Δ Η Σ Ε Ι Σ

Ἀ π ὸ Ν α υ π λ ί ο υ, 6 Μ α ρ τ ί ο υ

Λαμβάνομεν γράμματα ἐκ Μεσολογγίου ἀπὸ 20ῆς τοῦ Φεβρουαρίου, ἐξ ὧν μανθάνομεν ὅτι ὁ ἐχθρὸς ἄρχισεν ἀπὸ τῆς 12^ης τοῦ μηνὸς αὐτοῦ νὰ πυροβολῇ πεισματικώτατα τὸ φρούριον αὐτό, καὶ ὁ φρικτὸς οὗτος πυροβολισμὸς διήρκεσεν ἕως τῆς 15^ης. Κατὰ δέ τὴν νύκτα τῆς 15^ης περὶ τὴν 8^ην ὥραν ὠφελούμενοι οἱ ἐχθροί, περὶ τὰς 5000 καὶ ἐπέκεινα, ἀπὸ τὸ ἀσέληνον τῆς νυκτός, διὰ τὸ νεφῶδες ἐπλησίασαν εἰς τὸ τεῖχος, ἔχοντες μεθ’ ἑαυτῶν ἐργαλεῖα καὶ ὕλην εἰς κατασκευὴν προμαχώνων, καὶ φθάσαντες κατέλαβον τὸ ὑψηλὸν χῶμα, κατεσκευασμένον ἐπίτηδες ὡς προφυλακτήριον τοῦ κανονοστασίου τοῦ ἀθανάτου Μπότζαρη (τῆς μεγάλης τάμπιας). Ἡ νυκτοφυλακὴ τῆς θέσεως αὐτῆς, αἰσθανομένη μετ’ὀλίγον τὴν εἰς αὐτό τὸ μέρος ἄφιξιν τῶν ἐχθρῶν, ἔδωκεν ἀμέσως εἰς τὴν φρουρὰν τὸ σύνηθες σημεῖον τῆς πλησιάσεως αὐτῶν· καὶ ἐν τῷ ἅμα διεδόθη ἡ εἴδησις αὕτη διὰ ῥητοῦ προμελετημένου σημείου καὶ εἰς τὰ λοιπὰ κανονοστάσια. Ἤχησεν ἡ σάλπιγξ εἰς τὸ νὰ συναχθῶσιν ἐκεῖ οἱ στρατηγοὶ καὶ ἱκανοὶ νέοι ὁπλοφόροι· καὶ ἀφ’ οὗ οὗτοι ἐσυνάχθησαν, ἤρχισεν ὁ ἁλλεπάλληλος πόλεμος διὰ τῶν κανονίων, βομβῶν καὶ τουφεκίων καὶ ἐκ τῶν δύο διαμαχομένων μερῶν κατὰ τὴν 8^ην ὤραν καὶ ¼. Οἱ Ἕλληνες, μὴ ὑπομένοντες πλέον τοῦτο, ἐξῆλθον τοῦ φρουρίου μὲ γυμνὰ τὰ σπαθία καὶ γιαταγάνια, καὶ κατεπλάκωσαν τοὺς ἐχθροὺς ὑπὸ τὸ μεγάλον ἐκεῖνον χῶμα. Ἦλθον εἰς χεῖρας, καὶ ὁ ἀντικρουσμὸς τῶν σπαθίων καὶ γιαταγανίων ἠχοῦσε τὴν φωνὴν τοῦ θανάτου τῶν ἐχθρῶν. Ἡ ἠχολογὴ μόνη τῶν Ἑλλήνων κατετρόμαζε τοὺς Ἄραβας καὶ τοὺς διδασκάλους των Εὐρωπαίους, καὶ ἦτον σύγχυσις γλωσσῶν· ὥστε οἱ μὲν Ἄραβες, παραδίδοντες εἰς τοὺς νικητὰς τὰ λογχοφόρα ὅπλα των γεμάτα, ἐφώναζαν τὸ ἀ μ ὰ ν κ α π ι τ ᾶ ν, οἱ δὲ Εὐρωπαῖοι το p a r d o n · ἀλλ’ εἰς τὴν ὁρμὴν ἐκείνην τῶν Ἑλλήνων οὔτε τὸ ἀμὰν εἰσηκούετο οὔτε το pardon. Ἡ ἐκ χειρῶν μάχη αὕτη διήρκεσεν ὑπὲρ τὰς 2 ὥρας· καὶ μετὰ τοῦτο ἐτράπησαν εἰς φυγὴν καὶ οἱ Ἀλβανοί, Γκέκιδες καὶ Τοῦρκοι, ῥίπτοντες καὶ αὐτοί τὰ τουφέκια των γεμάτα. Ἡ ἔκρηξις μιᾶς ὑπονόμου (μίνας) ἐπλήρωσε θαυμάσια τὸ ἀνῆκον χρέος της. Ὁ πόλεμος αὐτός διήρκεσεν ἀπὸ τῆς 8^ης ὥρας καὶ ¼ τῆς νυκτὸς μέχρι τῆς 5^ης τῆς ἡμέρας τῆς 16^ης τοῦ μηνός. Ἐφονεύθησαν καὶ ἐπληγώθησαν κατὰ τὴν μάχην ταύτην ὑπὲρ τοὺς 500 ἐκ τῶν ἐχθρῶν· ἐκ δέ τῶν ἡμετέρων 7 ἐφονεύθησαν καὶ 11 ἐπληγώθησαν ἐλαφρῶς, ἐν οἷς καὶ ὁ ἥρως Γιαννάκης Σουλτάνας ὁ ἀντιστράτηγος, ὅστις μετὰ τοῦ στρατηγοῦ Φωτομάρα καὶ τοῦ ἀντιστρατήγου Γιαννάκη Ῥαζικότζικα ἔδειξαν κατὰ τὴν μάχην ταύτην ἀμίμητον ἡρωισμόν.

[…] Ἐκ τῶν αὐτῶν γραμάτων μανθάνομεν προσέτι ὅτι κατὰ τὴν 17^ην τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἐπέστρεψε πἀλιν ἐκ τῶν φρουρίων τῆς Μεσσηνίας ὁ κατὰ τὴν 30ὴν τοῦ Ἰανουαρίου ἐκ Πατρῶν ἀποπλεύσας ἐχθρικὸς στόλος· ἀλλ’ εἶναι τόσον ἀπὸ φόβου κυριευμένος, ὡς ἐπληροφορήθησαν οἱ ἡμέτεροι ἀπὸ δύο φυγάδων χριστιανῶν ναυτῶν, ὥστε σκοπὸν ἔχει νὰ φύγῃ ἐκεῖθεν ἀφεύκτως, ὅταν ἐμφανισθῇ ὁ ἑλληνικός, ὅστις καὶ ὀγλίγορα ἐμφανίζεται πάλιν ἔμπροσθεν τοῦ Μεσολογγίου.

Γενικὴ Ἐφημερὶς τῆς Ἑλλάδος, 44, 10 Μαρτίου 1826

Ε Γ Χ Ω Ρ Ι Ο Ι Ε Ι Δ Η Σ Ε Ι Σ

Ἀ π ὸ Ν α υ π λ ί ο υ, 10 Μ α ρ τ ί ο υ

Ἐκ Μεσολογγίου κατ’εὐθεῖαν νεωτέραν εἴδησιν δὲν ἔχομεν· μανθάνομεν ὅμως ἐκ Καλαβρύτων καὶ ἄλλοθεν ὅτι ὁ πυροβολισμὸς ἐξηκολούθει ἀδιακόπως ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Ὁ στόλος ἐκπλέων κατ’ αὐτάς ἐξάπαντος θέλει στερήσει τὸν Ἰμπραήμην τὴν δόξαν τῆς κυριεύσεως τοῦ Βασιλαδίου, καὶ τὴν ἐλπίδα τῆς ἁλώσεως τοῦ Μεσολογγίου.

Ἐλάβομεν καὶ τὰ Ἑλληνικὰ Χρονικά, τὰ ὁποῖα φθάνουσιν ἕως τῆς 20ῆς τοῦ παρελθόντος μηνός. Ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐφημερίδος ταύτης ἐπὶ τῆς ἐνεστώσης δεινῆς τοῦ Μεσολογγίου πολιορκίας φέρει τὸν ἄνθρωπον εἰς ἔκπληξιν. ἐπιμένει ὁ ἐχθρὸς εἰς τὴν πολιορκίαν, ἀλλ’ ἐπιμένουν καὶ οἱ Ἕλληνες εἰς τὴν ὑπεράσπισιν καὶ ἀπόκρουσιν. Καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Ἑλλάδος εὑρῆκεν ὁ ἐχθρὸς γενναίαν ἀντίστασιν ἐξ ἀρχῆς τοῦ ἱεροῦ μας ἀγῶνος, ἀλλ’ ἡ ἀντίστασις, τὴν ὁποίαν εὑρῆκεν εἰς Μεσολόγγιον, εἶναι ἀπαραδειγμάτιστος, καὶ εἰς αὐτά τὰ πολιτευμένα ἔθνη σπανιωτάτη. Κλεισμένοι οἱ ὀλίγοι Ἕλληνες χρόνον σχεδὸν ὁλόκληρον εἰς ἀδύνατον φρούριον, καὶ στερημένοι πολεμοφοδίων καὶ πολλάκις καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐπιουσίου ἄρτου, οὔτε ἀπέκαμον, οὔτε ἀποκάμνουσιν, ἀλλ’ἀντεστάθησαν καὶ ἀνθίστανται εἰς πολυάριθμον, καὶ ἀφθόνως κατὰ πάντα προμηθευμένον ἐχθρόν· καὶ δὲν εὐχαριστοῦνται εἰς ὑπεράσπισιν μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐξέρχονται τοῦ φρουρίου, καὶ τὸ θαυμασιώτερον, ξιφήρεις πολλάκις, ὠς καὶ κατὰ τὴν 16^ην τοῦ παρελθόντος μηνός.

[…] Εἰς τὸν ἀριθμὸν 40 τῆς Γενικῆς Ἐφημερίδος ειπαμεν ὅτι εἰς Ναύπλιον ἐσυστήθη ἐπιτροπὴ εἰς συλλογὴν προαιρετικῆς συνεισφορᾶς παρὰ τῶν πατριωτῶν εἰς βοήθειαν τῶν ἐν Μεσολογγίῳ ἡρώων. Ἡ ἐπιτροπὴ αὕτη ἔστειλεν ἀνθρώπους καὶ εἰς τὸ Αἰγαῖον πέλαγος καὶ εἰς ἄλλα τῆς Ἑλληνικῆς ἐπικρατείας μέρη. Οἱ εἰς Ἀθήνας ἀπεσταλμένοι γράφουσι πρὸς τὴν ἐδῶ Κεντικὴν Ἐπιτροπὴν ὅτι ἐσύναξαν ἐκεῖ 8.900 γρόσια εἰς μετρητά. Ὁ στρατηγὸς Γούρας συνεισέφερε 4000 γρ. καὶ ἡ Κυρία συμβία του ἔδωκε 30 φουστανέλας. Ἐκτὸς τῶν μετρητῶν ἐσυνάχθησαν 97 φέσια, 30 ὑποκάμισα καὶ 7 βρακκία, 6 κάππαι καὶ 6 ζευγάρια σκαλτζῶν. Δὲν ὑπάρχει πολίτης ὅστις δὲν γνωρίζει τὰ λαμπρὰ κατορθώματα τῶν ὑπερασπιστῶν τοῦ Μεσολογγίου, καὶ ὅλοι γνωρίζομεν τὰ ὅσα δεινὰ ὑπέφεραν καὶ ὐποφέρουσιν οἱ γενναῖοι ἐκεῖνοι ἄνδρες, καὶ πόσον ἐταλαιπωρήθησαν καὶ ταλαιπωροῦνται ὑπὲρ πάσης τῆς Ἑλλάδος. Ὅλοι λοιπὸν πρέπει νὰ συνεισφέρωμεν εἰς βοήθειαν καὶ παραμυθίαν αὐτῶν, δεικνύοντες διὰ τῆς προαιρετικῆς ταύτης συνεισφορᾶς ὅτι δὲν εἴμεθα καὶ ἀγνώμονες.