Ο Δημήτριος Ὑψηλάντης πρὸς Πελοποννησίους
(Θωμᾶ Γόρδωνος, Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως, μετάφρασις Ἀλέξανδρος Παπαδιαμάντης, φιλολογικὴ ἐπιμέλεια Λαμπρινὴ Τριανταφυλλοπούλου, συνεπιμελητὲς Ἄγγελος Μαντάς-Ν. Α. Τριανταφυλλόπουλος, τ. Α΄, ΜΙΕΤ, Ἀθήνα 2017, σ. 455-456.
Εἶναι γνωστὴ ἡ ἀντιπαλότητα μεταξὺ Δημητρίου Ὑψηλάντη καὶ προεστῶν, οἱ ὁποῖοι καὶ τελικὰ ἐπικράτησαν. Στὴν παρακάτω προκήρυξη ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης καλεῖ τοὺς Πελοποννησίους σὲ συνέλευση, ἐπισημαίνοντας ὅτι ὁ ἀγῶνας εἶναι ἀπέναντι σὲ ὅλους τοὺς τυράννους, ξένους καὶ ντόπιους).
Προκήρυξις Δημ. Ὑψηλάντη
πρὸς σύγκλησιν Ἐθνικῆς Συνελέυσεως
Πολῖται τῆς Πελοποννήσου! Κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, νέοι καὶ γέροντες, κάτοικοι πάσης τάξεως καὶ ἡλικίας! ἦλθεν ὁ καιρὸς διὰ σᾶς νὰ συνέλθητε ἐδῶ εἰς Τριπολιτσάν, διὰ νὰ δώσητε τὴν γνώμην σας περὶ ταῶν δικαιωμάτων καὶ ἀναγκῶν τῆς πατρίδος σας. Ἐγώ, ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης, ἦλθα ἐδῶ νὰ πολεμήσω διὰ τὴν ἐλευθερίαν σας· ἦλθα νὰ ὑπερασπίσω τὰ δικαιώματα, τὴν τιμήν, τὴν ζωὴν καὶ τὰ ὑπάρχοντά σας· ἦλθα νὰ σᾶς δώσω δικαίους νόμους καὶ ἀμερόληπτα δικαστήρια, μὲ σκοπὸν κανείς νὰ μὴ βλάπτῃ τὰ συμφέροντά σας ἢ ἐμπαίζῃ τὴν ὕπαρξίν σας. Εἶνε καιρὸς νὰ παύσῃ τέλος ἡ τυραννία, ὄχι μόνον τῶν Τούρκων, ἀλλὰ κ’ ἐκείνων τῶν ὑποκειμένων (σ.τ.σ. ἐννοεῖ τοὺς προεστούς-κοτζαμπάσηδες), τὰ ὁποῖα, συμμεριζόμενα τὰ φρονήματα τῶν Τούρκων, θέλουν νὰ καταπιέζουν τὸν λαόν. Ἑνωθῆτε, Πελοποννήσιοι, ἐὰν θέλετε νὰ καταπραΰνετε ἐκεῖνα τὰ δεινά, τὰ ὀποῖα τέλος σᾶς κατέθλιβον. Εἶμαι πατήρ σας ὅστις ἤκουσα τοὺς γογγυσμούς σας ἀπὸ αὐτήν τὴν καρδίαν τῆς Ρωσίας καὶ ἦλθα νὰ σᾶς προστατεύσω, νὰ σᾶς φέρω εὐημερίαν, νὰ ἐργασθῶ διὰ τὴν ἀπελευθέρωσίν σας, νὰ ἐξασφαλίσω τὴν εὐτυχίαν τῶν οἰκογενειῶν σας, νὰ σᾶς ἀπαλλάξω ἀπὸ τὴν ποταπὴν κατάστασιν εἰς τὴν ὁποίαν ἔχετε καταντήσει ἀπὸ ἀνοσίους τυράννους καὶ ἀπὸ τοὺς φίλους καὶ συντρόφους τῶν τυράννων ἐκείνων. Συνέλθετε ὅθεν! Σπεύσατε ἀπὸ τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία σας νὰ διεκδικήσητε ἐπὶ παρουσίᾳ μου τὰ δίκαιά σας ὡς ἐλεύθεροι πολῖται, νὰ ὑποδείξετε εἰς ἐμέ ταὰ πρόσωπα ὅσα κρίνετε ἱκανώτατα, ὅπως σᾶς τοὺς παραχωρήσω ὡς ἐφόρους καὶ φύλακας τῶν συμφερόντων σας. Μὴ χάνετε καιρόν, μὴ πλανᾶσθε ἀπὸ μοχθηροὺς ἀνθρώπους ἀφωσιωμένους εἰς τὴν τυραννίαν· δείξατε ὅτι ἐννοεῖτε τί ἐστιν ἐλευθερία, καὶ ἀναγνωρίσατε τὸν στρατηγὸν καὶ πρόμαχόν σας· οὕτω πως θὰ δώσετε εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα τὸ παράδειγμα σοφῆς καὶ φιλονόμου κυβερνήσεως.
Τὴν 30στὴν ἡμέραν τοῦ παρόντος μηνός, ἐπιθυμῶ νὰ σᾶς εἴδω συνηθροισμένους περὶ ἐμέ, ὅπως συζητήσητε ἐλευθέρως τὰ δίκαιά σας πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν τοῦ ἀρχηγοῦ καὶ πατρός σας· ὅθεν ἀποστέλλω καλοὺς πατριώτας ἐπιφορτισμένους νὰ σᾶς ἀναγνώσωσι τὸ γράμμα τοῦτο, καὶ νὰ σᾶς παραστήσωσι διὰ λόγων ἀπὸ στόματος τὴν ἀνάγκην τῆς συναθροίσεώς σας.
Τριπολιτσά, 6/18 Ὀκτωβρίου 1821.
(ὑπέγρ.) ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ
Τοποτηρητὴς τοῦ Ἀρχιστρατήγου.