Ἐκεῖνο ὅμως ποὺ ἀγαποῦσα ἰδιαίτερα στὴν τέχνη τῶν στίχων ἦταν αὐτὸ ποὺ περνοῦσαν πιό ἄμεσα στὸ πετσί μας, τό στιλπνό μέταλλο τοῦ ᾿Οράτιου, τὸν Ὀβίδιο καί τὴν ἁπαλάδα του. Ὁ Σκαῦρος μὲ ἀπέλπισε. βεβαιώνοντἀς με ὅτι δὲ θα γινόμουν ποτὲ παρὰ ἕνας ποιητὴς ἀπὸ τοὺς πιὸ μέτριους. Δὲν εἶχα οὔτε τὸ ταλέντο, οὔτε τὴν ἔφεση. Γιὰ πολὺν καιρό, πίστευα πὼς γελιόταν. Ἔχω, κλειδωμένους κάπου, ἕναν ἢ δύο τόμους ἐρωτικὰ ποιήματα, μιμήσεις τὶς πιὸ πολλὲς φορὲς τοῦ Κάτουλλου. ᾿Αλλὰ τώρα πιά, πολὺ λίγο μὲ ἀπασχολεῖ τό ἂν ἡ προσωπική μου παραγωγή εἶναι φριχτὴ ἢ ὄχι.

Θὰ εὐγνωμονῶ πάντα τὸ Σκαῦρο ποὺ μ’ ἔστρωσε ὅσο ἤμουνα ἀκόμα νέος στὴ μελέτη τῶν ἑλληνικῶν. Εἴμουνα παιδάκι ἀκόμα, ὅταν δοκίμασα νὰ χαράξω γιὰ πρώτη φορὰ μὲ τὸν ὀβελό μου τοὺς χαρακτῆρες ἐκείνου τοῦ ἄγνωστου αλφάβητου. Τό μεγάλο ξερρίζωμα, ἄρχιζε, καὶ τὰ μακρινὰ μου ταξίδια και τὸ συναίσθημα μιᾶς επιλογής αὐὓαίρετης καὶ ἀὓέλητης, ὅσο κι' ὁ ἔρωτας. ᾽Αγάπησα αὐτὴν τὴ γλώσσα γιὰ τὴν εὔρωστη πλαστικότητά της, γιὰ τὸ πλούσιο λεξιλόγιό της, ποὺ ἡ κάθε λέξη του πιστοποιεί τὴν ἄμεση καί διαφορετική ἐπαφὴ της μὲ τὶς αλήθειες. καί γιατί ὅ,τι ἔχει λεχθεί καλό ἀπὸ τὸν άνθρωπο. ἔχει ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον λεχθεί σ’ αὐτὴ τὴ γλῶσσα. Ὑπάρχουν, τὸ ξέρω, καί ἄλλες γλῶσσες. ᾿Αλλὰ ἢ ἔχουν πετρώσει ἢ δὲν ἔχουν γεννηθεί ἀκόμα. Οἱ Αἰγύπτιοι ἱερεῖς μοῦ δείξανε τὰ ἀρχαῖα τους σύμβολα, σήματα περισσότερο παρά λέξεις, πολὺ ἀρχαῖες προσπάθειες κατάταξης τοῦ κόσμου καὶ τῶν πραγμάτων, νεκρικὴ ὁμιλία μιᾶς πεθαμένης φυλῆς. Στὸν ἰουδαϊκὸ πόλεμο, ὁ ραββίνος Ἰωσῆς μοῦ ἐξήγησε λέξη πρὸς λέξη ὡρισμένα κείμενα σ’ αὐτὴ τὴ γλῶσσα τῶν αἱρετικῶν, ποὔχουν σὲ τέτοιο σημεῖο δαιμονιστεῖ ἀπὸ τὸν θεό τους, ποὺ παραμελήσανε τὸ ανθρώπινο. Στό στρατό έξοικειώθηκα με τὴ γλῶσσα ποὺ μιλᾶνε οἱ ἐπικουρικοὶ Κέλτες. Θυμᾶμαι, ἰδίως, ὡρισμένα τραγούδια τους... “Η μεγαλύτερη ὅμως ἀξία τῶν βαρβαρικῶν διαλέκτων ἔγκειται στὸ ὅτι ἀποτελοῦν ἕνα ἁπόθεμα για τον ανθρώπινο λόγο και στα όσα θα εκφράσουνε χωρίς καµµιά ἀμφιβολία στὸ µέλλον. "Αντίθετα, τα Ἑλληνικὰ ἔχουνε κιόλας πίσω τους τοὺς θησαυρούς τῆς ἑμπειρίας τους, τῆς ἐμπειρίας τοῦ ἀνθρώπου και τῆς ἐμπειρίας τοῦ Κράτους. ᾿Από τούς Ἴωνες τύραννους µέχρι τοὺς δημαγωγοὺς τῶν ᾿Αθηνῶν, ἀπὸ τὴν ἁγνὴ αὐστηρὁτητα ἐνὸς ᾿Αγησίλαου µέχρι τὴν ὑπερβολὴ ἑνὸς Διονύσιου ἢ ἑνὸς Δηµήτριου, ἀπὸ τὴν προδοσία τοῦ Δημάρατου ὥς τὴ φιλοπατρία τοῦ Φιλοποίμενος, ὅλα ὅσα θὰ µπορούσαμε νὰ ἐπιχειρήσουμε γιά να βλάψουµε τούς ὁμοίους μας ἡ γιὰ νὰ τοὺς έξυπηρετἠσουμε γίνανε, έστω και για μιὰ μόνο φορά, ἀπὸ κάποιον "Ελληνα. Τὸ ἴδιο και µέ τις προσωπικές µας έπιλογές: ἀπὸ τὸν κυνισµό ὥς τον ιδεαλισμό, ἀπὸ τὸ σκεπτικισµό τοῦ Πύρρωνα ὡς τὰ ιερά όνειρα πιο Πυθαγόρα, οἱ αρνήσεις µας ἢ οἱ αποδοχές μας ἔχουνε ξαναγίνει. Οἰ διαστροφές µας καί οι αρετές µας έχουν ἑλληνικὰ πρότυπα. Τίποτα δὲ φτάνει τὴν ὀμορφιὰ μιᾶς αναθηματικής ἢ μιᾶς επικήδειας λατινικής ἐπιγραφῆς. Αὐτὰ τὰ λίγα λόγια, τα σκαµµένα πάνω στὴν πέτρα, συνοψίζουν μἐ μιὰν απρόσωπη µεγαλοπρέπεια όλα όσα ἔχει ἀνάγκη νὰ μάθει ὁ κόσµος γιά μᾶς. Λατινικά κυβέρνησα τὴν αὐτοπρατορία μου. 'Ο ἐπιτάφιος μου θά χαραχτεί στὰ λατινικά στον τοίχο τοῦ µαυσωλείου µου στις όχθες του Τίβερη, αλλά ἑλληνικὰ ἔχω σκεφτεί και ζήσει.